KURAN ANALİZİ

Kuran'a Hazırlık >>> Kuran'a Göre İnsan Yapısı ... (TASLAK)

Rahman Rahim olan Allah'ın adıyla

​

İnsanın yapısını anlamaya çalışan niceleri olmuş. Freud id-ego-süperego ekseninde bir tanımlama yaparken, Jung insanın gölge yönü var  demiş. Herkes kendince bir tanımlama yapmış, hepsindeki ortak yön insanın karmaşık bir yapıda olduğu ve sadece beden (hayvani beden) olarak varolmadığımızdır. Ben de katılıyorum buna, sadece et-kemik yığını olamayız, kabul etmiyorum bu basitliği. 

​

Amacım taklidi imandan sıyrılıp, tahkiki bir imana sahip olmak. Bunu da öğrenerek ve bilerek yapabilirim. İnsanın kendi yapısını öğrenmesi çok hoş bir şey,  

​

Uzun uzun psikiyatrik çözümlemeler yapmadan doğrudan Kuran bu yapıyı nasıl tanımlamış ona bakalım. Öncelikle şunu baştan söylemek lazım bu iş "bilgi" temelli bir iş. Bu şu demek: his, ilham vs bunlar yok. Bilgi vardır ya da yoktur. Bu aşamada da insan yapısını anlatırken, rivayetler veri (bilgi değil) niteliğinde olduğu için, kesin kanıt vs olmadığı için "gaybi" (bilinmez ile ilgili) konularda direkt kuran ayetine bakacağım, olanı yansıtmaya çalışacağım. 

Muhammed 19 => Ayet metni şöyle başlıyor "Fa’lem ennehu lâ ilâhe illa(A)llâh" => F + A'lem => Bil ki (İnan ki değil, bil ki, bilmek, gerçekliğinden emin olmak...)

Bu ayete göre Allah'ı bilmemiz gerekiyor, inanç his bilmem ne iman konusunun dışında. Allah'ı nasıl bileceğiz? Doğadaki ya da Kuran'daki ayetlere (kanıtlara-beyanatlara...) bakarak ve bu bakıştan elde ettiğimiz verileri aklımızla işleyerek bileceğiz. 

Ankebut 43 ayet metnindeki şu ifadeye bakalım: "Vetilke-l-emśâlu nadribuhâ linnâsi vemâ ya’kiluhâ illâ-l’âlimûn" => "İşte biz bu temsilleri insanlar için getiriyoruz; fakat onları ancak "bilgi sahibi olanlar" (bilenler) düşünüp anlayabilir."

Bu ayete göre kuran herkes için ancak kuran'ı da sadece bilgi sahibi olanlar kavrayabiliyor; yani bilgi olmazsa akıl doğru çalışmıyor. Allah'ı da akılla bulacağımıza göre, demek ki önce bilgi alacağız, bilgileneceğiz; sonra da düşünüp (kavramaya çalışıp) allah'ın varlığından emin olacağız. 

​

Allah'ı bildik, dedik ki o rahman rahim ve merhameti gereği de lutfetmiş ve insanlığa bir "yön verme kitabı" (hidayet) indirmiş. Nebi ve ilk muhataplar kitabı korumuşlar, bugüne kadar getirmişler; kitabın orijinalliğini koruması kanıtlarını kendi içinde bulabileceğimiz için bu kısmı geçiyorum, ayrı bir yazının konusu. Kitapta dünyanın bir imtihan yeri olduğunu birçok yerde vurgulanıyor: imtihan kelimesi geçen ayetler

​

Burası imtihan yeri ise, benim bu sınavdan geçmem için neler yapmam lazım? Öncelikle kendimi, donanımlarımı, yapımı bilmem lazım ki kendimi kullanarak imtihandan geçeyim. Doğru bilgi ile geçebiliriz imtihandan, bu yüzden bu doğru bilgileri almaya çalışalım bakalım kuran'dan. Hem bu şekilde, hayatımızı da kolaylaştırabilir ve yer yer eğlencelileştirebiliriz.

​

İnsan bedeni, aslında bir hayvan. Aklımızla, bilincimizle hayvanlardan farklılaşıyoruz. Zamanın farkındayız, öleceğimizi biliyoruz ve bizi bu büyük depresyondan koruyan ilahi bir sonsuzluk fikrine sahibiz. Bu sonsuzluk fikrinin beyinde işlenişi herkeste farklı. Kimi daha çok yavrulayarak sonsuz olacağını sanıyorken, kimi de (antik yunan) eserler üreterek sonsuz olacağını düşünür. Kalıcılığın ele alınış biçimi dünyadaki eylemlerimizi ve düşüncelerimizi majör boyutta etkileyen bir faktör. 

​

Şimdi insan bedeninin bir cep telefonu olduğunu düşünelim. Bu telefonun çalışması için bir işletim sistemi olması lazım, ios android gibi; bu işte nefs oluyor, yani "insanın kendisi", canlı olduğunun farkında olan ve beden (telefonun kasası) aracılığı ile dünyayı deneyimlemesini sağlayan bir işletim sistemi. Bu işletim sisteminin bazı meziyetleri var: düşünmek, akletmek, verileri değerlendirmek, kendinde yüklü olan uygulamaları çalıştırmak... 

​

Önce vicdandan bahsetmek lazım. Vicdan, VCD kökünden türetilmiş bir kelime; anlamı, tam anlamıyla bulunan, %100 bulunan, özünde bulunan diyebiliriz. Vicdan kelimesi Kuran'da geçmez, yeni bir kelimedir, arapçadır, fu'lan veznindendir. Vicdan nefsimizde (her insanın nefsinde) bulunan bir programcığa benzetebiliriz. Bu programcığı kullanarak işletim sistemimize uygulamalar indiriyoruz, bir nevi proxy yazılımı. İndirdiğimiz uygulamalara ruh deniyor (İsra 85). Uygulamayı indirdiğimiz yer, yani app store, ayette belirtildiğine göre "Rabbin Emr'i". Burada ilahi uygulamalar var: insanlara yardım etmek, köleleri özgürleştirmek, açları doyurmak gibi... Rabbin Emr'inde sadece pozitif-iyi şeyler var, kötü şeyler (şerr) insanların kendi tercihlerinden kaynaklı oluşan durumlar ya da olgulardır (Nisa 79). Ruhları, yani uygulamaları nefse, yani işletim sistemimize indirmek için bizim bir rehbere (indexe, application list) ihtiyacımız var, bu rehberlerden biri kuran. İnsan bu rehber olmadan da doğru uygulamayı indirebilir ama bunun en kolay yolu kuranı rehber edinmek (Kamer 17). Kuran'da kıssalar var mesela, bu uygulamaları geçmişte kimler nasıl kullandı-kullanmadı ve sonuçları ne oldu, bir nevi ürün sahibinden, kullanıcılarının deneyimlerinin aktarıldığı bir forum gibi. 

​

Kadr gecesi diye bir kavram var, evet direkt olarak belirli bir geceyi göstermiyor. 

​

Küfür, örtmek demek. Gerçeğin örtülmesi, vicdanın örtülmesi. Anlattığım sisteme göre küfredenler yani kafirler, Rabbin Emr'inden uygulama indirmeyenler, indirmeyi tercih etmeyenler. Allah'la bağlantı kesilince de hayvandan farkı kalmıyor, çünkü hayvanlar gibi beslen-üre-yığ ekseninde yaşıyor, telefonun kapasitesini kullanamamış oluyorsun. İnsan da aynı şekilde, metafizik dünyadaki büyük kavramlara aşina olmayınca, yani eşitlik-özgürlük-hakikat gibi dertleri olmayınca kendi vücudunun dertleriyle, yani güdüleriyle oyalanmış oluyor. 

​

İlahi uygulamaları nefsine indirip kullanan insanın, bu uygulamaları kullandığı ölçüde "takva"sı artmış oluyor. Sorumluluk bilinci diye çevirdiğim bu kelime aslında korunmak demek. Aslında bir nevi koruma çünkü insanı hayvanlaşmaktan koruyor. Yaşarken aldığımız ayartıcı uyaranlar (virüsler) bize takvamız ölçüsünde zarar veremiyor ya da bizi yoldan çıkaramıyor (dalalet). Bu şekilde yaptıklarımızın ve düşündüklerimizin arkasında durabilecek, yani hesabı verilebilir bir hayat sürmüş oluyoruz. Ben buna huzur diyorum.

​

Her insanın nefsi, kadın erkek farketmeksizin aynı çekirdek koddan üretilmiş (Nisa 1), ancak üretimler arasında bazı farklılıklar var, bu işte fıtrat oluyor yani yaratılış kodu-kapasitesi. Herkesin işletim sistemi her uygulamayı tam kapasite çalıştırmıyor. İnsan yaşadıkça fıtratından uzaklaşması ve değişmesi ile birlikte, çalıştırabileceği ve insanlığa faydalı olabileceği uygulamaları ıskalarsa potansiyeline yazık etmiş oluyor. 

​

Cep telefonunun şarj edilmesi lazım arada sırada... Bunu ben içgüdülere benzetiyorum. Evet ihtiyaç ancak istismar edilmesi durumunda telefonun bataryasının bozulması gibi bedeni bozuyor, şarjdan çıkarılmayan telefonun sonradan şarj tutmaması gibi, artık kendini güdülerine kaptıran insan daha sonra hiçbir şeyden zevk alamıyor, dikkat dağınıklığı vs de cabası. Ancak bu güdülere ihtiyacımız da var, çoğu zaman olumsuzluklarla karşı karşıya kaldığımızda bizi harekete geçiren parçalarımızdan biri. Bu yüzden bir telefonun bataryasını koruduğumuz gibi güdülerimizi de korumalıyız, ne çok kullanmalıyız, ne de çürümeye terk etmeliyiz. Denge olmalı ki zamanı geldiğinde verimli kullanabilelim.​

​

​​​

​

Bunun yolu vicdanı uyandırmak

Örtmek yani küfür doğru bilgiye erişimi engelliyor

Bu sefer hata yapıyorsun, insanlıktan uzaklaşıyorsun. İlahi olanla veri iletişimi kesilmesi ayet ref göster. 

Vicdanını uyandırınca sana bilgi geliyor yani emr yani ruh

Kadr gecesi mesela cok vok iniyor, kıymetli gece yani, sana vahyin infiği gece o gece işte vicdanının uyandıgı gece, sana paketler geliyor app ler

Sen bu appleri kullanacaksın, insanlara yardım etcen mesela

Sorumluluk alcan takva

Koruma demek seni hayvanlaşmaktan koruyor, virüsleri engelliyor ki huzurun bozulmuyor

Yaptıgının arkasında duracagın şekilde ve bilinçte yasamak bu, mutluluk üzgünlük değil

Allaha ve insana 2 boyutlu bir sorumluluk mekanizması, bu veri iletişimi ve gelen paketin doğru kullanımını kapsıyor

Telefon yğklü geliyor, bazı appler normalde yüklü

Randevuların var mesela, ne kadar sorunluysan o kadar kacırmıyorsun rabdevuyu. Bu bu arada senin için iyi, sana iyi gelecek, bedava terapi yani, bizden ğcret istenmiypr diyor, şakasına demiyor böyle allah ciddi, bu vedava bir seans

Ama bu seansı adma gibi yapmanın teknik yönleri var, bunları öğrenmen lazım. Bu yönleri kuran analizinde öprenebilirsin

Cunku bu iş anlam tabanlı, bilgi tabanlı, her yerde bunu diyor

Beni bil diyor, bana inan değil bakın, beni bil

Din ne demek bunu yaz

Bildiginiz kelimeleri bile araştırın

Zaman eskisi gibi değil, vok fazla şey yasıyoruz cok uyarana maruz kalıtoruz ve sıkıntı virüs dolu hernyerimiz

Takva kıvam, kıvamı kacırırsan sosyal medyadan şeklin kayıyor ilgilerin manipule ediliyor siyasi fikirlerin

Koyun gibi güdüliyprsun enam gibi

Haybuki hanif olman lazım

Birey yani, müşrikin zıttı, müşriğin zıttı 

Bilinç mucizesi

Allahın kuranın kanıtları 

Mğtefeyyin kelimesi din kelimesinin acılımları ve anlamlarını ver